دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
متاستاز مغز - درمان متاستاز تومور به مغزبیماری های مغزی

متاستاز مغز - درمان متاستاز تومور به مغز

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۲۵ اسفند ۱۳۹۶

متاستاز به چه معنی است؟

عبارت متاستاز یعنی منتقل کردن سلول های سرطانی به سایر بافت های بدن آن هنگام بكار برده ميشود كه شخص مبتلا به سرطان در يك ارگان بوده و بدليل پيشرفت سرطان، ارگان دومی نيز درگير گردد. مثلاً فرد سرطان ريه داشته و سلولهای سرطانی از ريه وارد خون شده، به مغز رفته و آن را نيز سرطانی كنند كه در اين مورد گفته ميشود كه سرطان ريه به مغز متاستاز داده است . متاستاز اهمیت زیادی برای تشخیص سرطان های خوش خیم و بد خیم را دارد ،متاستاز خطرناک است چون سلول های سرطانی را سریع به قسمت های بدن پخش میکند و باعث مرگ میشود .
متاساز سرطان در چند مرحله انجام میشود:

• سلول های سرطانی حرکت میکنند

• سلول های خارجی تخریب میشوند

• سلول های سرطانی ازتومور اولیه جدا میشوند

• بیشتر شدن سلول های سرطانی در آن محل

Cancer-cells

کدام سرطان ها منتهی به متاستاز مغز میشوند ؟

تومورهای مغزی به دو دسته تقسیم میشوند دسته ی اول تومورهایی هستند که از بافت و سلول های مفز منشاء میگیرند ، در افراد مسن رایج ترین تومورها که قادر به متاستاز مفز به سایر قسمت های سیستم عصبی مرکزی هستند عبارتن از:
اپندیموما : به طور کلی فقط 2% از تومورهای مغزی اپندیموما هستند .از این سلول منشاء گرفته که مسئول ترمیم قسمت های آسیب دیده مغز هستند .در افراد کم سن بیشتر در قسمت مغز و نخاع دیده میشود ولی در افرار مسن در نخاع دیده میشود .
آستروسیتوما : این تومور معمولا بیشتر مغز را درگیر میکند و توانایی این را دارد تا هر چهار درجه کنند و اصولا باعث تغییر خلق وخو ومنجر به تشنج شود .
الیگو دنرو گلیوما : از سلول هایی که برای محافظت عصب ها چربی تولید میکند منشاء میگیرداین نوع تومور معمولا بین سنین 40 تا 60 سال بیشتر است و حدود 5 الی 18% از تومورهای گیوما را شامل میشود .
در دسته ی دوم این نوع تومورها از دیگر سلول ها واعضای بدن نشات میگیرد مثل سرطان ریه ، کلیه ،سینه ، پوست و روده .در این نوع حالت سلول های سرطانی از موقعیت اولیه خود جدا شده و وارد سیستم گردشی خون میشود .این دسته حدودا 5 برابر بیشتر نسبت به دسته اول اتفاق می افتد حتی دیده شده که فرد دچار چندین تومور متاستاز مغزی درخوزه های مختلفی شده است .

2Cancerous-tumor

چگونگی گسترش متاساز؟

چند روش گسترش سلول های سرطانی وجود دارد که آن ها را برسی میکنیم :

1. جریان خون : سلول های سرطانی وارد خون شده و به قسمت های دیگر بدن نفوذ میکند .

2. راه های هوایی : در سرطان ریه از طریق راه های هوایی ریه باعث گسترش میشود .

3. محلی : هنگام رشد تومور این عمل مثل این میماند که مرز شخصی وجود داشته باشد سلول های سرطانی ممکن است به بافت های اطراف هم آسیب بزند .

متاستاز معمولا در چه سنی اتفاق می افتد ؟

معمولا کودکان کمتر درچار متاستاز میشوند مگر اینکه به صورت مادرزادی درگیر شده باشند ، ولی در بزرگسالان بیشتر شایع است.

Metastasis-in-children

آيا تومور و سرطان متاستاز دهنده به مغز قابل درمان است؟

بله، بسته به نوع ضايعه، اندازه توده، تعداد توده ها و منشاء اوليه آن و سن بیمار ميتوان از راديوتراپی شيمی درمانی و يا جراحی مغز سود جست. در کل درمان مغز فرآیندی خیلی پیچیده است که نیازمند همکاری و همفکری چندین متخصص است از جمله متخصص غدد ، جراح اعصاب ، متخصص تغذیه ، فیزیوتراپیست و متخصص پرتودرمانی .برخی تومورها هستند که به آهستگی رشد میکنند و برخی نیز مراحل رشد آن ها بسیار سریع است .تومور هایی که در مرحله ابتدایی رشد خود باشد با جراحی میتوان تمام سلول های سرطانی را خراج کرد به راحتی آن را درمان کرد ، ولی اگر قسمت هایی از آن باقی مانده باشد میتوان با پرتو درمانی و شیمی درمانی آن را برطرف کرد .همه ی تومور های مغزی به مرگ منجر نمیشوند بلکه زنده ماندن بستگی به مقاومت فرد برای خارج شدن یا کوچک کردن تومور است و البته سن بیمار هم تاثیر زیادی دارد . در ادامه این درمان از عوارض آن هم نام ببریم : سر درد و سرگیجه ، التهاب در جمجمه ، کوفتگی و در شیمی درمانی هم ریزش مو و تهوع.

علايم سرطان و يا تومور مغز چيست؟

سردرد، سرگيجه، تشنج ، استفراغ و تهوع ،سفتی گردن ، اخلالات شناختی ،مشکل گفتاری ،تغییر شخصیتی ،از دست دادن تعادل ، ، بی حسی اندامها و حتی كوما علايمی هستند كه كه بيمار مبتلا به غده و سرطان مغز با آن به پزشك مراجعه مينمايد.

Headache-and-dizziness

موثر ترين راه درمان سرطان مغز چیست؟

در ابتدای درمان و نوع درمان بستگی محل تومور دارد.عمل جراحی تحت ميكروسكوپ و بدستان جراح متبحر، بهترین و موثرترین راه درمان سرطان مغز میباشد ، همچنین برای درمان داروهای متعددی وجود دارد که مورد استفاده قرار میگیرد. پزشکان برای درمان بیمار مورد را باید در نظر بگیرد :

• زمینه سرطان در بیمار

• موقعیت سرطان در بیمار

• سلامت جسمی بیمار

• بازتاب تومور با تناسب به درمان های گذشته

• اندازه و تعداد تومورها

• وضعیت فعلی سرطان در بیمار

جراحی متاستاز درچه مواقعی باید انجام شود ؟

نکته ای که برای جراحی مورد توجه است این است که کدام بیماران متاستازمغزی برای جراحی مناسب هستند ، مغز نواحی مهمی دارد که اگر ضایعی در آن قسمت باشد مناسب برای جراحی نیست و پزشکان به آن قسمت دست نمیزنند . بیمار برای جراحی نباید علائم زیادی داشته باشد و همچنین باید طول عمر بالایی داشته باشد.

Metastasis-surgery

آيا ممكن است شخص با تومور متاستاز شده به مغز مراجعه نمايد و منشاء اوليه سرطان مغز كشف نشود؟

بله این احتمال وجود دارد

متاستاز استخوان

یکی از شایع ترین تومور های بدخیم متاساز استخوان است که انتقال آن از طریق جریان خون است استخوان سومین بافتی است که باعث شیوع سرطان میشود علائم آن درد در استخوان است که برای تشخیص این بیماری از رادیوگرافی استفاده میکنند که در ابتدا بیمار دچار درد در استخوان میشود و برای درمان این تومور ها با استفاده از روش های شیمی درمانی ، جراحی و رادیوتراپی انجام میشود .

گزارش يك مورد جراحی تومور متاستاز دهنده به مغز بدونه منشاء اوليه:

بيمار آقايی ٥٠ ساله با ضعف و بی حسی دست راست به بنده مراجعه كردند و در عكسهای گرفته شده از مغز شواهد تومور متاستاز دهنده داده شد. بيمار تحت عمل جراحی تومورهای مغزی قرار گرفتند. گزارش سرطان شناسی دال بر تومور از نوع سلول بزرگ بود ولی در بررسی تمام ارگانهای بيمار هيچ شاهدی از سرطان بدست نيامد و الحمدالله بيمار با حال عمومی عالی به زندگی باز گشت.