دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
علت کمردرد عصبیعمومی

علت کمردرد عصبی

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۰۶ خرداد ۱۳۹۹

کمردرد عصبی چیست:

اصولاً همه ما در دوران زندگی خود کم و بیش چندین بار کمردرد، با دلالیل مختلف را تجربه کرده ایم.ساختار ستون فقرات از گردن شروع و تا لگن که دنبالچه گفته میشود کشیده شده که به قسمت پشت شکم از ناحیه قفسه سینه تا لگن خاصره را قسمت کمر یا ناحیه مهره های کمرمیگویند.علائم کمردرد عصبی میتواند باعث از دست دادن شغل شما گردد، بهمین دلیل حتما باید آن رت جدی گرفته و در صورتی که بعداز چندمدت این درد رفع نشد حتما به پزشک خود مراجعه نمائید.
در واقع علائم کمردرد عصبی در مواقعی میتواند بسیار حاد و نشانه ای از سرطان در بدن باشد. که بعداز مراجعه به پزشک و معاینات ، پزشک متخصص علت کمردرد عصبی را تشخیص داده و روند درمان را شروع و از پیشروی آن جلوگیری میکند.

علائم کمردرد عصبی

علائم کمردرد متعدد است و خود انواعی دارد مانند:

دلایل کمردرد سیاتیک یا مکانیکال

دلایل کمردرد عصبی

 دلایل کمردردهای التهابی و ارجاعی

دلایل کمردرد شغلی

یکی از مشکلاتی که امروز بیماران در کلینیک ها با آن مواجه هستند کمردرد های غیر عصبی بوده، و به دلیل اینکه در عکس ام ار ای کمر آنها نرمال بوده است به این بیماران گفته شده که کمردرد شما صرفاً عصبی بوده و نیاز به معالجه ندارد و متاسفانه واقعا این بیماران دارای مشکلات و درد فراوان و نیازمند به درمان کمردرد هستند.

دلایل کمردرد عصبی در مردان و زنان متفاوت است که شامل:

علائم کمردرد عصبی در مردان :

این نوع کمردرد در مردان بیشتر با علائم مکانیکال جدی تری مانند کمردرد شدید یا دیسک کمر در ارتباط بوده و شروع میشود.

علائم کمردرد عصبی در زنان :

این نوع کمردرد در زنان با توجه به ساختارلگن و قدرت عضلات و زایمان و هورمون های زنانه، و به دلیل
مراقبت نکردن و اصول اشتباه کار کردن در منزل بسیار رایج است . نغییرات هورمونی در خانم‌ها در دوران عادت ماهانه درد کمردرد را تشدید می کند و بسیاری ممکن است علت کمردرد در زنان را پریود بودن بدانند درحالی‌که این عامل تنها تشدیدکننده است.

کمردرد عصبی در زنان

کمردرد مکانیکال (کمر درد سیاتیک)

یکی از مهمترین علل کمردرد، کمردرد مکانیکال و خصوصا کمردرد سیاتیکی میباشد. این کمردردهایی با فعالیت زیاد تشدید می‌شود و با رعایت و استراحت بهتر می‌شود که اصولاٌ 85 % علائم کمر درد را شامل می‌ شوند.
یعنی از علائم کمردرد، می‌توان به طولانی شنستن و یا بد نشستن اشاره کرد و علائم دیگر نیز نحوه برداشتن اجسام بسیار سنگین، سن و سال و جنسیت، ژنتیک، آمادگی جسمانی هر فرد ، نحوه استراحت و خوابیدن، اضافه وزن و بسیاری از عوامل دیگر را شامل میشود. در واقع میتوان گفت که انجام فعالیت سنگین باعث میشود بدن فرد را ضعیف و این امر باعث کمردرد میشود.
چند علائم دیگر کمردرد میکانیکال میتواند، دچار شدن به انواع دیسک کمر و فتق یا پارگی دیسک، فاصله بین مهره‌ها، سرخوردگی مهره کمر و دردهای سیاتیکی کمر نیز جزو این دسته از کمردردها میباشد.

علائم کمردرد عصبی

در واقع علائم کمردرد عصبی، همانطور که از نامش پیداست میتواند اغلب از عصبی شدن و ناراحت شدن فرد بیمار که موجب اسپاسم عضلانی و یا اسپاسم کمر شود واین علت باعث میشود که پاتولوژی موجود در کمر را تشدید و موجب درد شود.پس بنابراین یکی از نکات مهم در ایجاد کمردرد میتواند عصبی شدن باشد که در تمامی کمردردها عصبی شدن کمردرد را تشدید میکند.

دلایل کمردرد التهابی

یکی دیگر از علائم کمردرد، کمردردهای التهابی است که در بیشتر مواقع با استراحت کردن تشدید می‌شود و بیمار صبح زمانی که از خواب بلند می‌شود، درد شدیدی در ناحیه کمر احساس میکند. اما در نهایت این نوع درد كمر در زمان فعالیت‌های روزانه بسیار کم و حتی اغلب بهتر هم می‌شود.
در کمردردهای التهابی گاهی علت درد میتواند، درد روماتیسم مفاصلی که خود در اکثر موارد، علت این درد ژنتیکی بوده و از والدین به فرزندان انتقال می یابد.
در ضمن اگر علت كمردرد بیمار عفونت هم باشد با همین توضیحات التهابی بوده که یکی از دلایل آن میتواند تب مالت باشد که باعث درد در ناحیه کمر میشود و اصولاًاین درد در صبح با استراحت تشدید می‌شود.
قابل توجه بیماران عزیز که مجموعه درد التهابی کمردرد شامل همه دردهایی میشود که منشأ روماتیسم، عفونی و سرطانی مجموعاً 15 تا 20 % علل کمر درد را بیشتر تشکیل نمی‌دهند.

دلایل کمر درد شغلی

اصولاً همه ما در طول عمر خود حداقل یکی بار دچار کمردردهای شغلی شده ایم که طبق آمار 20% از مردم حداقل سالي يكبار به یکی از انواع این نوع کمردردها دچار می‌شوند.
این نوع کمردرد در واقع یکی از پرهزینه‌ترین مشكل بهداشتي ، در شغل و محیط کار می‌باشد و در هر بازده زمانی باعث ناتوان کردن 2% از افراد زير 45 سال میشود و در تحقیقات نشان داده شده که این امر در مجموع فقط در آمريكا سالیانه باعث 50 بيليون دلار هزينه مشکلات بهداشتی در محیط کار و مسائل اجتماعي شود.

کمردرد شغلی

عوامل بروز درد كمر در کمر درد شغلی:

اعمال فشار و نيروي اضافي
وضعيت ايستا ( خصوصاً نشستن طولاني) و به ويژه رانندگي
خم شدن مكرر در حين برداشتن وسایل
پيچش كمر در حين حمل وسایل
ارتعاش
ساعت كار طولاني و شیفت‌های پشت سر هم
مشكلات روحي و عصبي حين كار
نشستن بدون تکیه‌گاه
علل کمردرد ایجادشده بعد از کار آیا فقط فشار مکانیکی ناشی از دیسک کمر می‌باشد؟
شایع‌ترین علت التهاب و واسطه‌های شيميايي ناشي از آن می‌باشد به همین دلیل هم مهم‌ترین درمان طبی بدون جراحی جهت کاهش التهاب است و در مرحله دوم فشار و آسيب عناصر عصبي ( نخاع يا ریشه‌های عصبي) و سومین علت پلاستیسیتی شدید يا به بخاطرآوري درد به واسطه نقش احاطه مراكز فوقاني عصبي و مغز است. بنابراين اطلاق كمردرد و تشخيص آن به صرف انجام MRI كار غلط و بيهوده است و حتماً باید در کنار معاینه بیمار یا سایر تست‌ها مانند نوار عصب و عضله تفسیر شود.

کمردرد در بارداری

به موازات افزایش وزن جنین، کمردرد در دوران بارداری هم تشدید می‌شود از یک طرف هم در دوران حاملگی هورمونی به نام ریلکسین در بدن ترشح می‌شود و همچنین افزایش هورمون پروژسترون از یک طرف سبب شلی لیگامانی تشدید كمردرد در دوران بارداري می‌شود.
بسیاری از خانم‌ها قبل از دوران حاملگی دارای کمر دردهای گاه‌وبیگاه و بعضاً شدید می‌شوند که باید قبل از اقدام به حاملگی در پی درمان کمردرد خود باشند و در غیر این صورت به‌احتمال قریب به یقین دچار کمردرد در حاملگی خواهند شد.
درمان کمردرد در دوران بارداری بسیار مشکل‌تر از درمان کمردرد خارج از این دوران می‌باشد. چون از یک طرف بسیاری از دستگاه‌های فیزیوتراپی برای بیماران ممنوعیت دارد و از طرفی نمی‌توان چندان به بیماران دارو برای درد کمر داد و حتی ورزش در دوران بارداری و برای کمردرد دوران بارداری محدودیت‌های خاص خود را دارد و نمی‌توان به بیماران هر ورزشی را داد. از طرفی بعضی از ورزش کمر درد در بارداری سه‌ماهه اول مناسب است درحالی‌که ممکن است همان ورزش‌ها در سه ماهه سوم ممنوع باشد.

کمردرد در زمان بارداری

کمردرد در هنگام ایستادن

کمردرد در هنگام ایستادن اغلب می تواند به دلیل درگیری المان های جلویی ستون فقرات مانند دیسک و یا المان های عقبی مانند دیسک می باشد.کمردرد هنگام ایستادن نیاز به بررسی و درمان دارد.

علت کمردرد مداوم چیست

کمردرد مداوم نیاز به بررسی دارد و معمولا پروسه دیسک یا تحریک فاست و در موارد نادرتر تومورهای کمر می تواند مجب ایجاد درد مداوم شود . بررسی علت کمردرد مداوم ممکن است بر اساس معاینه پزشک متخصص نیاز به ام ار ای کمر و یا نوار عصب و عضله و یا اسکن هسته ای داشته باشد.

علائم کمردرد عصبی خطرناک:

در کمردرد، پزشکان متخصص یک سری از علایم تحت عنوان پرچم قرمز دارند که نشان می‌دهد منشأ این کمر درد مهم‌تر از یک درد ساده و زودگذر می‌باشد و نیاز به مطالعات تشخیصی بیشتر یا پیگیری‌های جدی‌تر دارند.
علائم پرچم قرمز عبارت‌اند از:
کلیه کودکان زیر 18 سال و کلیه افراد بالای 55 سال با درد کمر باید تحت بررسی‌های جدی قرار بگیرند.
کمردردهایی که بعد از ضربات شدید مانند تصادف یا افتادن یا زمین خوردن ایجاد می‌شوند.
کمردردهایی که ماهیت درد مکانیکال را ندارند مانند کمردردی که با فعالیت تغییری ندارد و یا درد بیمار در شب و موقع خواب زیاد می‌شود.
کمر درد در بیمارانی که سابقه استفاده زیاد از کورتون دارند.
کمر درد در بیماری که سابقه سرطان دارد .
کمر درد در بیماران دارای نقص ایمنی مانند بیماران دارای ایدز.
کمردرد در بیماری که دارای ضعف عمومی یا تعریق شبانه و یا کمردرد بیمار همزمان با یک کاهش وزن جدی در بیمار می‌باشد.
کمردرد در بیماری که پزشک در معاینه فیزیکی خودش در بیمار یک دفورمیتی مانند انحراف ستون فقرات شک می‌کند.
در بیمارانی که خشکی کمر و یا کمردرد صبحگاهی شدید دارند .
کمردرد بیماران که دردهای ارجاعی شدید به پاها دارد و به نوعی جزئی شدید از کمر درد سیاتیک شدید می‌باشد و یا درد کمر که با نقص پیش‌رونده عصبی دارند یا معاینات عضلات آن‌ها ضعیف می‌باشد.
کمردرد در بیمارانی که سابقه بیماری‌های روماتیسمی یا درگیری مفاصل محیطی دارند.

درمان کمردرد عصبی بدون جراحی 

-استراحت

استراحت حتی در شدیدترین نوع کمر درد مانند کمردرد سیاتیک حداكثر 3 روز به‌صورت مطلق توصيه می‌شود و بيشتر از آن می‌تواند موجب ضعيف شدن عضلات کمر شود. هرچند بسته به شرايط بيمار و تحت نظارت پزشك دوران استراحت می‌تواند كاهش يا افزايش يابد.

-داروهای کمر درد

داروهاي ضدالتهابی غير التهابي NSAID با دوز صحيح و به مدت مناسب تحت نظر پزشك متخصص توصيه می‌شود.
داروهاي شل‌کننده عضلات کمر در موارد اسپاسم‌های عضلانی استفاده می‌شود. این داروها در درمان برخی انواع کمردرد مانند باکلوفن و قرص متوکاربامول از این دسته دارویی هستند.
داروهاي مرتبط با دردهاي نوروپاتيك مانند ضدافسردگي سه حلقه‌ای (T.C.A) و گاباپنتين
پمادهای موضعي با هدف تسكين درد
داروي تزريقي هيدروكورتيزون و داروهاي مشابه اين دسته اطراف ریشه‌های كمري جهت كاهش التهاب حاد
شاک ویو تراپی
شاک ویو تراپی برای درمان اختلال‌های مزمن تاندون‌هاو عضله‌ها، تسکین درد گردن و کمر و نقاط ماشه‌ای به کار برده می‌شود. شاک ویو تراپی کارآمد و سریع‌ بوده و نتایج آن در دراز مدت چشمگیر است.
التیام یافتن آسیب ها چند روز زمان می‌برد و بسیاری از بیماران پیش از پایان یافتن هفته دوم متوجه بهبودی قابل ملاحظه می‌شوند.

کشش ستون فقرات با دستگاه مدرن دکامپرشن چاتاناگا

درمان کمر درد با کشش ستون مهره‌ها می‌تواند به صورت دستی یا مکانیکی انجام گیرد که به تشخیص پزشک و ترجیح بیمار بستگی دارد.
با این روش هر گونه فشاری روی دیسک‌ها یا مفاصل ستون فقرات آزاد می‌شود و مهره‌ها به جایگاه اصلی خود در امتداد ستون فقرات برگردانده می‌شوند. کلنیک پیشگام یکی از جدید ترین دستگاه های جدید کشش کمر تحت عنوان دکامپرسیون تریتون از کشور شآمریکا خریداری کرده که بیماران کمردرد می توتنند از آن استفاده کنند.

تنظيم ستون فقرات به كمك تکنیک‌های دستي (مانیپولاسیون ستون فقرات)

درمان دستی كه عمر نسبتاً زيادي هم از گسترش آن نمی‌گذرد يكي از راه‌های درمان کمر درد بدون جراحی بسيار مؤثر در عمده علت‌های کمردرد خصوصاً سندرم Facet می‌باشد. زیرا با تنظيم و تطبيق ستون فقرات بسياري از مشکلات ستون فقرات برطرف شده و بیمار به‌صورت دراماتيك احساس بهبودي خواهد كرد. با توجه به موارد ممنوعيت و موارد مناسب براي انجام اين تکنیک‌ها لزوماً بايد توسط پزشكان متخصص کمر درد صورت بگيرد.
طب سوزني و تحريك الكتريكي با طب سوزنی
يك روش بسيار مؤثر و بی‌خطر در كنترل در كمردرد خصوصاً درد پایین کمر و اندام‌های تحتانی و خصوصاً دردهاي با منشأ سياتيك می‌باشد. اين روش توسط سازمان غذا و دارو آمريكا F.D.A در اين نوع دردها مورد تأیید قرارگرفته است. این روش خصوصاً در کمردرد سیاتیک بسیار مؤثر است.
طب سوزنی همچنین در خانم‌های باردار مبتلا به کمردرد نیز می‌تواند مورداستفاده قرار بگیرد. تحقیقات نشان داده که طب سوزنی علاوه بر کاهش دردهای کمر در بارداری می‌تواند به کاهشورم و پادرد در حاملگی نیز کمک کند. در خانم‌های باردار بین 5 تا 7 جلسه درمان طب سوزنی می‌تواند تأثیرگذار باشد. اما بسیاری از بیماران حتی بعد از اولین جلسه نیز کاهش درد و بهبودی را احساس می‌کنند. بااین‌وجود لازم است که بیمار دوره درمانی را کامل کند تا درد دوباره عود نکند.

مانیپولاسیون ستون فقرات

اوزون درمانی کمردرد

یکی از روش های اصلی و نوین کمردرد استفاده از ازن درمانی می باشد در اوزون تراپی التهاب کم می شود و بافت های صدمه دیده ترمیم می شود.

فیزیوتراپی در درمان کمردرد

استفاده از دستگاه‌های فيزيوتراپي مانند اولتراسوند تحريكات الكتريكي می‌تواند کمک‌کننده باشد. فیزیوتراپی کمر جز در كمردرد در بارداري در بقیه تمام انواع کمردرد تأثیر دارد.

استفاده از پلاسما وان در درمان کمردرد

پلاسما یک مدالتی نسبتا جدید در درمان کمردرد می باشد که با مکانیسم های یونتوفورزیس و تولید ازن زیر جلدی و مکانیسم های فراسلولی موجب رضایتمندی تعداد زیادی از بیماران در درمان کمردرد شدید شده است.
ما در کلنیک با بیمارانی مواجه هستیم که کمردرد شدید و طولانی برای سال ها داشته اند ولی با کمک پکیج درمان جدید کمردرد توانسته ایم آنها را درمان کنیم .

ورزش برای کمردرد

به‌عنوان درمان اصلي و نگه‌دارنده بيمار می‌باشد اما ورزش پس از طي فاز حاد و توسط پزشك متخصص براي هر بيمار بايد به‌صورت خاص تجويز شود. توصيه می‌شود ورزش‌های ديناميك بعد از ورزش‌های استاتيك باشد، مثلا لطفا بلافاصله وقتی کمردرد دارید است خر نروید ! در قسمت ورزش‌های مخصوص کمردرد، نرمش‌ ها و تمرینات کششی برای کاهش کمر درد گفته‌شده است اما بهتر است آموزش ورزش با نظر یک متخصص طب فیزیکی صورت بپذیرد.

ورزش برای کمردرد

جراحی کمردرد عصبی:

در گذشته شاید جراحی در قدم‌های ابتدایی درمان دیسک بود اما در حال حاضر در دیسک کمر درمان غیر جراحی 90 % راه‌حل است و فقط 10% نیاز به درمان جراحی پیدا می‌کنند.
استفاده از جراحي در کمردرد تنها در 3 مورد توصيه می‌شود:
در زماني كه بيمار دارای کمر درد سیاتیک دچار اختلال در كاركرد سيستم ادراري - مدفوعي شود. مثلاً به‌صورت ناگهاني بی‌اختیاری ادرار پيدا كند.
بيمار دارای کمردرد سیاتیک به‌طور ناگهاني دچار اختلال پیش‌رونده عصب‌های اندام تحتانی مانند افتادگي مچ پا شود.
بيمار دردي دارد كه به مدت 2 ماه توسط متخصص طب فيزيكي و توان‌بخشی تحت درمان بوده است اما به‌اندازه كافي درد وي كاهش نيافته است.
برای درمان کمر درد روش های دیگری همچون لیزر درمانی، مگنت تراپی و ... نیز وجود دارد.

نزدیکی و روابط جنسی در افزایش کمردرد

یکی از سؤالاتی که اکثر بیماران مبتلابه کمردرد دارند و اغلب از درمیان گذاشتن آن با پزشک امتناع می‌کنند رابطه بین کمردرد و خصوصاً دیسک کمر با مقاربت جنسی می‌باشد. به‌طور سنتی و عامه جامعه به ارتباط مستقیم بین توانایی‌های جنسی افراد و کمر اعتقاد دارند. در بسیاری از بیماران هم که کمردرد دارند بعد از انجام رابطه جنسی کمردردشان تشدید می‌شود اما واقعیت ماجرا این است که آنچه موجب تشدید کمردرد می‌شود پوزیشن‌های هنگام مقاربت می‌باشد. خصوصاً در بیمارانی که سندرم فاست دارند یا سرخوردگی مهره و لغزندگی مهره دارند (اسپیندلولایزیس) خم شدن به عقب موجب تحریک التهاب و مشکل آن‌ها می‌شود. البته فراموش نشود در بعضی از موارد دیسک کمر خصوصاً در سندرم دم اسب یا موارد مشابه فشارهایی روی اعصاب مسئول عصب‌دهی نواحی ادراری -تناسلی ایجاد می‌شود که حس و قدرت جنسی فرد را کاهش می‌دهد و یا به کل از بین می‌برد؛ ولی این موارد درصد کوچکی از طیف کمردردها را شامل می‌شود.