دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
تومورهای عصب بیناییعمل مغز - brain surgery

تومورهای عصب بینایی

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۱۳ مرداد ۱۳۹۸

گلیوم عصب چشم

تومورعصب بینایی با نام علمی optic nerve gliomaکه به اصطلاح عامیانه گلیوم نامیده می شود.این اختلال نوعی تومورمغزی هستند که قسمت های مختلفی از مغز را میتوان درگیر کنند.
گلیوما می تواند برروی نواحی،یک یا هردو عصب بینایی یا کیاسمای اپتیکی (ناحیه ای که عصب بینایی در مقابل هیپوتالاموس مغز رو هم قرارگرفته است)تاثیر می گذارد.

تومورعصب چشم چه قسمت های را درگیرمیکند.

گلیومای عصب چشم قسمت های مختلفی از مغز را درگیر می کند که عبارتند از:
فقط اعصاب بینایی
درگیر شدن کیاسم (با یا بدون درگیر شدن عصب بینایی)
درگیر شدن هیپوتالاموس و یا سایر ساختارهای مجاور
این تومورشامل دونوع گلیومای خوش خیم وگلیومای تهاجمی می باشند.گلیومای خوش خیم که فرم درجه پایین تر این ناهنجاری می باشد که بیشتر درکودکان رخ می دهد.این درحالی است که گلیومای تهاجمی اغلب در بزرگسالان شایع می باشد.

تومور عصب چشم

علت ایجاد تومور گلیوم عصب چشم

علت گلیومای چشم همچنان ناشناخته باقی مانده است.اما به نظر می رسد افراد که دارای اختلال ژنتیک nf1 مستعد از نوع از گلیوما هستند؛ به طوری از هر 5 کودک مبتلا به این اختلال، یک نفر گلیوم عصب اپتیک دارد
اکثر گلیوماهای نوری به آرامی رشد می‌کنند و غیر سرطانی (خوشخیم) هستند و در کودکان، تقریبا همیشه قبل از 20 سالگی اتفاق می‌افتند. اکثر موارد در 5 سالگی تشخیص داده می‌شوند.

علائم تومور گلیوم عصب چشم

چون تومور به عصب‌ها فشار می‌آورد، گلیوم عصب بینایی باعث بروز علائم متعدد می‌شود. علائم شایع این نوع تومورعبارت است از:

حالت تهوع و استفراغ
مشکلات تعادلی
سردرد

از مهم ترین علایم این بیماری اختلالت بینایی می باشد که عبارت از:

حرکت غیر ارادی چشم
بیرون زدن یک یا هر دو چشم
لوچی
از بین رفتن دید محیطی ودرنهایت منجر به نابینایی
حرکت غیرارادی چشم

گلیوم عصب چشم

در کودکان نیزعلائمی از قبیل :

اختلالات حافظه
خواب‌آلودگی در طول روز
بی‌اشتهایی
تاخیر در رشد
اختلال در مشکلات هورمونی (درصورتی که تومور نزدیک به پایه مغز قرا گرفته باشد.

تشخیص گلیومای عصب چشم

پزشک ابتدا برخی معاینات از قبیل معاینه فیزیکی کامل و معاینه کامل عصبی را انجام داده وپس ازانجام آزمون های زمینه بصری، سپس بیمار را جهت تشخیص دقیق بیماری به انجام آزمایشاتی از قبیل آنژیوگرافی مغزی،سی تی اسکن و ام آر آی هدایت می کند.
پزشک پس ازاطمینان پیدا کردن ازتومورایجاد شده،پس از آن با نمونه برداری ازقسمتی ازبافت تومورانجام می‌شود و برای پاتولوژیک به آزمایشگاه فرستاده می‌شود، که نمونه بیوپسی را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند. پس از جمع آوری یافته‌های بالینی، مطالعات خاص بر روی بافت‌ها (در صورت نیاز) و با یافته‌های میکروسکوپ، پاتولوژیست به تشخیص قطعی می‌رسد.

روش های درمان گلیومای عصب چشم

برای درمان این نوع از سرطان توسط گروهی از متخصصین مغز و اعصاب ومتخصص پرتودرمانی صورت می گیرد.ازجمله روش های درمانی این تومورها میتوان به جراحی،شیمی درمانی ،پرتودرمانی اشاره کرد.

مقالات خواندنی:

جراحی بیرون زدگی دیسک کمر

تومور عصب چشم

جراحی گلیوم عصب چشم

انجام عمل جراحی معمولا نخستین روش برای درمان این تومور می باشد در این روش با بریدن تومورانجام می‌شود. در صورت رشد داخل محوری سریع تومور برش جراحی به منظور جداسازی تومور از کیاسم اپتیکی و در نتیجه جلوگیری از حمله کیاسمی انجام می‌شود. جراح باید از یک روش داخل جمجمه ای برای به رسیدن به نواحی حاشیه بدون تومور استفاده کند.ممکن است بیمار پس ازعمل دچار مشکلاتی از قبیل سردرد شدید،تشنج،تب ولرز،خونریزی یا کبودی،تهوع واستفراغ شدید شود که در صورت مشاهد موارد این چنینی با جراح مغز واعصاب خود تماس بگیرد.

پرتودرمانی

اگر تومور قابل برداشته شدن نباشد (معمولا ضایعات کیاسمی و یا مسیر نوری) و اگر علائم (به ویژه عصبی) پیشرفت کند، پرتو درمانی به عنوان تنها درمان در نظر گرفته می‌شود. اگر مطالعات رادیوگرافی رشد متعاقب تومور در داخل کیاسم را ثابت کند یا اگر درگیر شدن کیاسم و مسیر نوری وسیع باشد، پرتو درمانی کیاسم و مسیر نوری پس از عمل جراحی نیز ممکن است مورد توجه قرار گیرد.اما ممکن است این روش عوارض ناتوان کننده خصوصا در کودکان ایجاد کند که معمولا این روش درکودکان در آخرین مرحله انجام می شود زیرا ممکن است سبب اختلالت رشد و تکاملی کودک شود.

مقالات خواندنی:

جراحی بیرون زدگی دیسک کمر

شیمی درمانی

شیمی درمانی ممکن است نیاز به پرتودرمانی را به تاخیر بیاندازد به همین جهت معمولا از این روش جهت درمان تومورهای عصب چشم کودک انجام میگیرد.با این وجود ممکن است شیمی درمانی با عوارضی ازقبیل انتقال سرطان از خون همراه باشد.