دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
آنچه باید در مورد سرطان ستون فقرات بدانیدعمل های جراحی

آنچه باید در مورد سرطان ستون فقرات بدانید

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۰۹ مهر ۱۳۹۹

چند نوع سرطان ستون فقرات وجود دارد؟

دو نوع اصلی سرطان ستون فقرات وجود دارد:

1) تومورهای اولیه مهره نخاعی (استخوان های ستون فقرات)، غلاف عصب (پوشش محافظ اعصاب) یا نخاع

2) تومورهای متاستاتیک در ستون فقرات که از قسمت دیگری از بدن (محل اولیه) مانند سرطان ریه یا پستان به ستون فقرات شیوع پیدا می کنند.

همچنین نوع سوم سرطان ستون فقرات وجود دارد که مربوط به اختلالات خون و مغز استخوان است (به عنوان مثال: مولتیپل میلوما).

تومورهای متاستاتیک شایع ترین نوع سرطان ستون فقرات هستند، در اکثر موارد سرطان ریه، پستان و پروستات منابع اصلی سرطان هستند. در تومورهای متاستاتیک، سلولهای سرطانی از محل اصلی از طریق سیستم خون یا لنفاوی حرکت می کنند و تومورهای جدیدی را در قسمت دیگری از بدن تشکیل می دهند.

سرطان های متاستاتیک به دلیل ماهیت تهاجمی شیوع در بدن، جدی تر از سرطان های معمولی هستند. سرطان می تواند در هر قسمت از ستون فقرات از ستون فقرات گردنی تا پایین استخوان خاجی (استخوان مثلثی شکل در پایین ستون فقرات) و استخوان تهیگاهی (استخوان های مفصل ران) ایجاد شود. تومورها ممکن است در داخل استخوان ستون فقرات و همچنین در داخل کانال نخاع ایجاد شوند.

 

عوامل ریسک سرطان ستون فقرات چیست؟

سیگار کشیدن عامل اصلی است که منجر به سرطان ریه و سرانجام سرطان متاستاز در ستون فقرات می شود. علاوه بر این، عوامل ژنتیکی برای برخی سرطان ها مانند سرطان پستان وجود دارند که ممکن است به ستون فقرات شیوع یابند.

سرطان متاستاتیک ستون فقرات اغلب به دلیل تأخیر در تشخیص یا عدم درمان منبع اصلی رخ می دهد؛ بنابراین، غربالگری انواع قابل تشخیص سرطان - مانند سرطان پستان و پروستات - برای تشخیص و درمان به موقع ضروری است.

 

آیا سرطان نخاع می تواند باعث تغییر شکل شود؟

قطعاً. سلول های سرطانی باعث ضعیف شدن استخوان و یکپارچگی ساختاری ستون فقرات می شوند. این موضوع باعث شکستگی های آسیب شناختی یا از کار افتادگی مهره ها، منجر به درد و تغییر شکل می شود. تغییر شکل می تواند در یک یا چند سطح مهره های مجاور اتفاق بیفتد.

 

علائم اولیه سرطان ستون فقرات چیست؟

کمردرد علامت اصلی سرطان ستون فقرات است، به ویژه هنگامی که فرد در حالت استراحت کمردرد داشته باشد. سایر علائم هشدار دهنده سرطان ستون فقرات ممکن است شامل گسترش درد کمر به بازوها یا پاها، مشکل در راه رفتن، از دست دادن کنترل روده یا مثانه، بی حسی یا ضعف در بازوها یا پاها، تغییر شکل ستون فقرات یا درد مداوم ستون فقرات در بیمار با سابقه شناخته شده سرطان است.

 

یکی از زمینه های تخصصی آنکولوژی ستون فقرات است. آیا این زیر مجموعه جراحی ستون فقرات است؟

جراحی انکولوژی ستون فقرات یک حوزه خاص در جراحی ستون فقرات است. این حوزه بر روی درمان جراحی تومورهای ستون فقرات اولیه و متاستاتیک متمرکز است. جراحی ستون فقرات، به نوبه خود، یک تخصص در جراحی مغز و اعصاب و جراحی ارتوپدی است.

 

جراحان ستون فقرات چگونه به بیماران مبتلا به سرطان ستون فقرات کمک می کنند؟

بیماران مبتلا به سرطان ستون فقرات با تومورهایی در استخوان های ستون فقرات (مهره ها)، در داخل دورا (غشای ضخیم) که نخاع را پوشانده و یا در بین این فضاها وجود دارد مواجه هستند. جراحان ستون فقرات این تخصص را دارند که در صورت لزوم تومورها را با خیال راحت از بین ببرند و ستون فقرات را تثبیت کنند.

 

بیماران مبتلا به سرطان ستون فقرات در اولین ویزیت متخصص انکولوژی چه انتظاراتی دارند؟

یک متخصص به طور معمول تشخیص سرطان ستون فقرات را با استفاده از معاینه فیزیکی، آزمایش خون و تصویربرداری (مانند MRI و CT اسکن) انجام می دهد. برای تأیید تشخیص، ممکن است نمونه برداری (نمونه کوچکی از سلول های گرفته شده از تومور) لازم باشد.

پس از تشخیص سرطان، متخصص سرطان تعدادی از معاینات را انجام می دهد. بخشهای اصلی این آزمایش شامل شناسایی نوع تومور، مرحله بندی تومور (اندازه تومور، اندازه گیری سلولهای سرطانی در بدن و محل شیوع آن) و هرگونه نقص عصبی یا جسمی در بیمار است.

مرحله بعدی تدوین یک برنامه درمانی است که ممکن است شامل درمان های جراحی و غیر جراحی باشد. این درمان ممکن است شامل شیمی درمانی، پرتودرمانی، جراحی یا هر ترکیبی از این سه مورد باشد. تصمیمات درمانی با توجه به نوع سرطانی که بیمار دارد و نوع درمانی که بهترین نتیجه را در این نوع خاص از سرطان داشته است، گرفته می شود.

بیماران مبتلا به نقص عصبی حاد یا پیشرونده مانند ضعف در بازوها یا پاها ممکن است نیاز به درمان فوری یا ارجاع به متخصص ستون فقرات داشته باشند. علاوه بر این، اگر تومور به شیمی درمانی یا پرتودرمانی پاسخ ندهد، ممکن است زودتر به جراحی نیاز باشد.

 

بیمار هنگام مراجعه به متخصص انکولوژی ستون فقرات چه انتظاری باید داشته باشد؟

جراح انکولوژی ستون فقرات باید بتواند در مورد تشخیص، برنامه جراحی و پیش آگهی با بیمار صحبت کند. این کار اغلب با همکاری یک تیم چند تخصصی انجام می شود.

 

چه توصیه ای به بیماران مبتلا به سرطان نخاع دارید؟

سرطان های ستون فقرات به طور معمول تهاجمی هستند، حتی اگر خوش خیم باشند. من طرفدار معاینه سریع توسط یک متخصص انکولوژی هستم تا درمان در اسرع وقت آغاز شود. برخی از تومورهای اولیه را می توان با برداشتن کامل و جراحی بهبود بخشید و برخی دیگر را می توان برای سالها مهار کرد. نکته مهم این است که به طور جدی این شرایط را کنترل کنیم و اطمینان حاصل کنیم که یک سیستم پشتیبانی خوب برای کمک به بیمار در طول درمان وجود دارد.