دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
تومور غده پینه آل و راههای درمان آنعمل مغز - brain surgery

تومور غده پینه آل و راههای درمان آن

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۱۶ مرداد ۱۳۹۸

 

غده کاجی یاپینه آل

در زیر نیمکره‌های مخ و در بین دو برجستگی جلویی، از برجستگی‌های چهارگانه مغز میانی، غده کوچکی قرار دارد که به علت شباهت به کاج، غده کاجی یا پینه‌آل نامیده می‌شود. این غده، دربرخی مهره‌داران چشم سوم نیز خوانده می‌شود.

غده پینه آل و ارتباط آن با خواب

غده پینه آل هورمونی به نام ملاتونین را ترشح می کند که تنظیم کننده ساعت داخلی ( بیولوژیک) بدن است. میزان ترشح هورمون ملاتونین در تاریکی افزایش می یابد.
لذا هنگام شب میزان ملاتونین خون در بالاترین سطح خود قرار دارد که در طی روز به تدریج از مقدار آن کاسته می شود.
ملاتونين در واقع هورموني است که شرايط نوري محيط را با ريتم هاي شبانه روزي و فصلي مرتبط مي کند.

 

غده پینه آل و ارتباط آن با تولید مثل

از جمله وظایف غده پینه آل میتوان به کنترل فعالیت جنسی و تولید مثل اشاره کرد.این غده نقش بسزایی در تنظیم عملکرد جنسی ایفا می کند.تولیدمثل فصلی حیوانات ازمهم ترین مثالی است که میتوان برای این عملکرد بکاربرد زیرا،غده پینه آل به وسیله ی مقدار نور یا “الگوی زمانی” نوری که هر روز به چشم ها می رسد کنترل می شود.

وظایف متعدد غده پینه آل

غده پینه آل علاوه بر تنظیم خواب وتنظیم عملکرد جنسی وظایف دیگری از جمله:

  • تقویت نیروی جنسی
  • بهبود خلق وخو
  • افزایش طول و عمر
  • کاهش عفونت نیز برعهده دارد.

تومورغده پینه آل

نوعی نادری ازسرطان های مغز هستند،که از سلول های غده پینه آل مغز آغاز می شود.به این نوع سرطان پنئوبلاستوما می گویند.
این تومورعموما در خردسالان مشاهده می شود.در مواردی مشاهده شده است که این تومور در مغز و مایع مغزی نخاعی اطراف مغز منتشرشده و سبب مسدود شدن جریان نمونه برداری مایع مغزی نخاعی می گردد.

غده پینه آل به چه دلیل تشکیل می گردد؟

به دلیل نادر بودن این نوع تومور،علت تشکیل این تومورهنوز شخص نیست.اما ازجمله عواملی که دربوجود آمدن این تومور دخیل می باشد میتوان به جهش های ژنی که از والدین به ارث می رسد ،اشاره کرد.

تومور پینه آل سرطان پینئوبلاستوما نیز نامیده می شود.

دلیل-پیدایش-تومور

علائم تومورغده پینه آل

  • اختلال دربینایی و تاری دید
  • حالت تهوع و استفراغ
  • وجود سردرد های مکرروهمراه با حالت های عصبی
  • ایجاد سردردهایی بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب
  • سردرد های همراه با استفراغ

علائم تومور غده پینه آل

 روش های تشخیص این نوع تومور

برای تشخیص تومور روش های مختلفی وجود دارد که معمولا پزشکان از روش های زیر استفاده می کنند

ام آر آی:در این شیوه از فناوری به نام پرفیوژن و تشخیص مغناطیسی استفاده میکنند که محل قرار گیری تومور و اندازه آن را مشخص می کند

سی تی اسکن: این روش نیز مانند روش بالا به تشخیص تومور محل قرارگیری و کوچکی و بزرگی آن کمک میکند.

نمونه برداری:بعد ا اینکه تشخیص داده شد بیمار تومور دارد قبل از جراحی پزشک به وسیله سوزن مخصوص یک مقدار از آن تومور را برداشته و در آزمایشگاه مورد آزمایش قرار می دهند تا متوجه بشوند تومور چه نوعی دارد آیا خوش خیم است یا بدخیم.

نمونه گیری از مایع نخاعی:نخاع انسان از مغز شروع وتا وسط ستون مهره ها ادامه دارد.بهترین قسمت برای برداشتن مایع نخاعی ستون فقرات است پزشک جراح سوزنی را وارد ستون فقرات کرده و اطراف آن مایع نخاعی را برداشته وبا استفاده از آن به شناسایی سلول مشکوک و تومور مورد نظر میپردازد.

تشخیص تومور غده پینه آل

جراحی تومورپینه آل

معمولا این بیماران با شکایت سردردهای مختلف و وجود فشاری در ناحیه سر به پزشک مراجعه می کنند.پزشک با انجام آزمایشهای تصویر برداری از قبیل ام آر آی،ام آر آی فیوژن وطیف سنجی شدید مغناطیسی به تشخیص دقیق تومور پی می برد.
ازمهم ترین روش های درمان تومور ناحیه پینه آل جراحی مغز می باشد.
هدف ازانجام این جراحی برای برداشتن تومور پینه آل می باشد که،جراح مغز و اعصاب بیشترین مقدار ممکن از تومور ناحیه ی پینه آل را برمیدارد. البته چون تومور پینه آل نزدیک ساختارهای حیاتی عمقی داخل مغز تشکیل میشود، غالباً برداشتن تمام تومورغیرممکن است. اکثر کودکان دچار تومور پینه آل درمانهای دیگری را بعد از جراحی برای از بین بردن سلولهای باقیمانده دریافت میکنند.

بیمار قبل جراحی از مصرف داردهای رقیق کننده خون مثل آسپرین باید خودداری کند.و همچنین اگر بیماری هموفیلی است حتما باید به پزشک اطلاع دهد تا اقدامات لازم صورت گیرد.

جراحی غده پینه آل

عوارض بعد از جراحی

 همه ی جراحی ها عوارض خاص خودشان را دارند و این جراحی هم از این امر متثنی نیست بیشترین عوارضی که بعد از این جراحی برای بیمار ایجاد می شود:

سردرد،کبودی،بی خوابی،کاهش اشتها،و تهوع است.عوارض دیگری که کمتر بیمار با آن مواجه  میشود:تشنج،تب و لرز،تورم مچ دست،اختلال در حرکت و تکلم،حساسیت پوستی است که این نوع عوارض نگران کننده است و فرد باید به پزشک مراجعه کند.

مقالات خواندنی:

جراحی بیرون زدگی دیسک کمر

 

پرتو درمانی

در صورتی که نتوان بوسیله عمل جراحی ،همه تومور ناحیه غده پینه آل را خارج کرد. پس از عمل جراحی انجام چندین جلسه پرتو درمانی یا رادیوتراپی برای درمان کامل سرطان مفید خواهد بود

عوارض پرتو درمانی

این نوع درمان عوارض خاص خودش را دارد ازجمله

ریزش مو

بعد از گذشت چند هفته از پرتو درمانی بیمار در قسمت هایی که پرتور درمانی انجام داده مثل قسمت های مختلف سردچار ریزش مو میشود.معمولا بیشار موهای ریخته شده بعد از چند ماه دوباره رشد می کند اما در عین حال قسمت هایی ممکن است هرگز رشد نکد.

خستگی

پرتوهای تابنده بسیار قوی وشدید هستند به همین علتفرد بیمار مخصوصا هفته های اول بعد از انجام دادن پرتو درمانی احساس خواب آلودگی شدید وخستگی می کنداما این امر طبیعی است اما اگر این مشکل ادامه دار شود حتما باید با پزشک درمیان گذاشته شود.

نازک شدن پوست سر

به علت تابش اشعه پوست سر بسیار حساس شده و در مقابل نور وبادمشکل ایجاد می کند به همین دلیل بیمار تا چند هفته باید مراقبت کند و کلاه استفاده کند.

از بین رفتن اشتها و بروز تهوع

این امر معمولا در اکثر بیماران وجود دارد به همین دلیل پزشک داروهای ضدتهوع واشتها آور تجویز میکند و بیمار با مصرف آن کمی بهتر می شود.همچنین به علت جلوگیری از تهوع فرد باید از مصرف وعده های غذلیی سنگین پرهیز کند و سعی کند وعده های غذایی خود را دفعات بیشتر و سبک تر استفاده کند.

کم شدن خون:در این بیماری سلول های خونی فرد کم می شود و بیمار دچار کم خونی شدید می شود و همین امر هم با تجویز داروهای مخصوص قابل کنترل است.

عوارض-پرتودرمانی

شیمی درمانی

شیمی درمانی بعد از جراحی یا رادیوتراپی کودکان دچار پینئوبلاستوما توصیه میشود. البته شیمی درمانی گاهی اوقات همزمان با رادیوتراپی انجام میشود. شیمی درمانی تومورهای بزرگتر قبل از جراحی انجام میشود تا تومور کوچکتر شود و جراحی آن آسانتر شود.

شیمی درمانی نیز عوارض دارد

این عوارض شامل ریزش مو در تمام قسمت بدن است زیرا سلول های سرطانی خیلی سریع رشد می کنند و داروهای مصرفی در شیمی درمانی با این سلول ها مقابله می کگند و همین امر موجب ریزش موها نواحی مختلف بدن می شود.

در شیمی درمانی نیز فرد دچار کم خونی و از بین رفتن سلول های خونی در دستگاه گوارش حتی ناحیه تناسلی نیز مشود این مشکلات بعد از گذشت مدتی ممکن است برطرف شود اما در صورتی که شیمی درمانی به دیگر اعضای بدن مثل قلب ،ریه ،کبد آسیب وارد کند ممکن است این نواحی تا همیشه مشکل را داشته باشند و مثل اول بهبودی خود رابدست نیاورند.