دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
دستگاه عصبی مرکزی-قسمت اولبیماری های دستگاه عصبی مرکزی

دستگاه عصبی مرکزی-قسمت اول

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۲۴ مرداد ۱۳۹۸

 دستگاه عصبی مرکزی

دستگاه عصبی مرکزی بزرگترین بخش دستگاه عصبی است و دربرگیرنده مغز و طناب نخاعی است. مغز و طناب نخاعی توسط سازه‌های استخوانی و غشایی محافظت می‌شوند. مغز در درون ساختار استخوانی جمجمه نگهداری می‌شود و از مخ، مخچه و ساقه مغز تشکیل می‌گردد. این ساختار شامل میلیاردها سلول عصبی نورون می‌باشد که کنترل و تنظیم اعمال تمام اندام‌ها و اعضای بدن و همچنین انجام عملکردهای عالی ذهنی از قبیل تفکر ، استدلال ، تجسم ، انگیزش و … را در کنترل خود دارد.درواقع می توان گفت دستگاه عصبی مرکزی، پردازش اطلاعات و محاسبه حرکت مناسب در پاسخ به دریافت ورودی را بر عهده دارد.
از بالا تا پایین به ترتیب میتوان گفت دستگاه عصبی مرکزی شامل مغز بالایی(تالاموس،هیپوتالاموس ،نیمکره های مخ و رابط دو نیمکره )،مغز میانی(پایه های مغز و برجستگی چهارگانه)، مغزپایین(پیاز نخاع،مخچه و برجستگی های حلقوی)و طناب نخاعی می باشد.

مغز قدامی

مغز مهم‌ترین بخش دستگاه عصبی مرکزی است و در تمامی جانداران از یاخته عصبی یا نورون و یاخته گلیال یا نوروگلیا تشکیل شده‌است.
مغز که دارای نورون های سازمان یافته چند سطحی و ارتباطات نورون های نامحدود است، به طور کامل به ماده خاکستری و سفید تقسیم می شود.ماده خاکستری بخشی از مغز است که توسط جسم سلول های عصبی و اکثر دندریت های متصل به آن کنترل می شود. جسم سلولی، ناحیه ای از نورون است که هسته سلول در آن قرار دارد. ماده خاکستری هیچ پوشش میلینی ندارد.یاخته‌های در مغز از مهم ترین یاخته های مغز نورون ها هستند که وظیفه اصلی آن انتقال پیام عصبی به دورترین نقاط بدن را برعهده دارد.مغز خلفی شامل:

دستگاه عصبی مرکزی

مخ و نیمکره های مخ

مُخ بزرگترین بخش مغز است که از دو نیکمره چپ و راست تشکیل شده است. که توسط جسم پینه ای به هم متصل شده اند ،وزن مجموع دو نیمکره آن در انسان به 1500 گرم می‌رسد.در سطح مخ برآمدگی و شیارهای زیادی وجود دارد که آن را قشر مخ می نامند. این بخش از مغز،از چهار ناحیه یا لوب تشکیل شده که شامل لوب پس سری،لوب آهیانه ای،لوب گیجگاهی،لوب پیشانی می باشد.در مقاله آناتومی مغز به طور کامل در مورد این بخش ازمغز توضیح داده شده شما را به خواندن این مقاله در سایت دکتر علیرضا شیخی دعوت می کنیم.

هرکدام از نیمکره های مخ دارای وظایف متفاوتی می باشند که اما به طور کلی میتوان گفت وظیفه اصلی مخ توانایی ادراک ، یادسپاری ، یادگیری ، و عملکرد هوشمندانه را برعهده دارد.

تالاموس

نهنج یا تالاموس یکی از ساختار های مغزی است که تالاموس در زیر رابط های دو نیم کره ی مخ یعنی رابط پینه ای و رابط سه گوش قرار دارد.
وظایف:محل پردازش اولیه و تقویت اطلاعات حسی است.اغلب پیام های حسی در نهنج گرد هم می آیند تا به بخش های مربوط در قشر مخ،جهت پردازش نهایی فرستاده شوند.

دستگاه عصبی مرکزی

جدیدترین مقالات:

جراحی تومورهای مغز

هیپوتالاموس

هیپوتالاموس قسمتی از مغز انسان می باشد که در زیر تالاموس و درست در قسمت بالای ساقه مغز واقع شده است. اندازه هیپوتالاموس در یک انسان بالغ، تقریبا به اندازه یک بادام می باشد.
وظایف: یکی از مهم ترین وظایف غده هیپوتالاموس، برقراری ارتباط بین دستگاه عصبی و سیستم غدد درون ریز می باشد. سیستم غدد درون ریز کار ترشح هورمون ها را بر عهده دارد.