دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
درمان قطعی سنکوپبیماری های مغزی

درمان قطعی سنکوپ

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۲۷ بهمن ۱۳۹۸

درمان قطعی سنکوپ اصلاح رژیم غذایی و مصرف داروهای کنترل کننده فشار است؛ البته ممکن است در هر شخصی روش درمانی متفاوتی لحاظ شود اما در هر صورت باید در ابتدا مشکلات عمده ای که منجر به غش و سنکوپ می شود را بر طرف کرد.

آیا از اصطلاح سنکوپ چیزی شنیده اید و می دانید مربوط به چه اختلالی می باشد؟ شاید برای شما هم پیش آمده باشد که به یکباره برای لحظه ای از حال بروید و یا در اصلاح غش کنید. بله درست است همه شما واژه غش کردن را شنیده اید اما شاید تا به امروز نمیدانستید که هر دو این اصطلاحات یعنی غش کردن و سنکوپ یکسان هستند؛ کاملا حق دارید زیر سنکوپ واژه پزشکی غش کردن است و بیشتر توسط پزشکان و پرستاران بیان میشود.

سنکوپ را می توان به عنوان یک اختلال یا بیماری مغزی در نظر گرفت. زیرا این عارضه زمانی اتفاق می افتد که خون و اکسیژن کافی به مغز نرسد در این صورت در نبود اکسیژن مغز نیز به راحتی نمی تواند به فعالیت خود ادامه دهد و دچار غش می شود. از این رو درمان قطعی سنکوپ در هر نوعی رساندن اکسیژن و خون کافی به مغز است.

 دلایل مختلفی در نرسیدن اکسیژن کافی به مغز و سنکوپ دخیل هستند که برخی از آنها همچون کم آبی بدن و افت فشار خون مشکل جدی را ایجاد نمی کند و با کمی اصلاح رژیم غذایی می توان به درمان این نوع سنکوپ پرداخت اما  دسته دوم مربوط به اختلالاتی است که جزو مشکلاتی جدی تری همچون سکته مغزی و بیماری های قلبی هستند و نیاز به اقدام جدی دارند.

علت سنکوپ

سنکوپ چیست؟

به کم شدن سطح هوشیاری به دلیل افت ناگهانی خونرسانی به مغز، سنکوپ می گویند. تمامی قسمت های بدن از جمله مغز برای اینکه به راحتی بتواند به فعالیت های خود ادامه دهد نیاز دارد اکسیژن و خون کافی دریافت کند. از این رو خونرسانی به مغز دائما در حال انجام است و تعداد ضربان قلب و فشار خون همیشه در حالت تعادل قرار دارد و این موضوع نشان دهنده آن است کار مغز به درستی انجام شود. اما در برخی موارد به دلیل نرسیدن اکسیژن کافی به مغز، مغز نیز به درستی نمی تواند به فعالیت های خود ادامه دهد و ممکن است فرد دچار غش یا سنکوپ شود. به این نوع سنکوپ یا غش، سنکوپ افت فشارخون می گویند.

در عارضه سنکوپ بیهوشی کامل اتفاق نمی افتد و فرد به حالتی ملام تر از شوک دچار می شود به این صورت که فرد قادر نیست با اطرافیان خود ارتباط برقرار کند و به بی خبری کوتاه مدت دچار می شود. درمان قطعی سنکوپ در اغلب موارد دارو درمانی و اصلاح شیوه زندگی است؛ زیرا در بیشتر مواقع سنکوپ اختلالی نیست که نگران کننده باشد و در مدت زمان کوتاهی برطرف می شود.

مدت زمان غش یا سنکوپ از چند ثانیه تا چندین دقیقه متحرک است و این زمان بستگی به محرکاتی دارد که موجب غش یا سنکوپ می شود اما جای هیچ نگرانی نیست زیرا فرد مبتلا به سنکوپ بعد از گذشت مدت زمان غش، هوشیاری خود را به طور کامل بدست می آورد.

چه چیزی باعث سنکوپ می شود؟

عوامل مختلفی در بروز سنکوپ دخیل هستند که برخی علل ها جدی نیست اما برعکس برخی دیگر ممکن است نشان دهنده مشکل جدی باشد و نشان دهنده یک رویداد تهدید کننده در برخی بیماران باشد. از این رو قبل از اینکه به بررسی محرک ها و عوامل ایجاد کننده سنکوپ را بررسی کنیم ابتدا به انواع بیماری سنکوپ می پردازیم. انواع مختلفی از سنکوپ وجود دارد:

سنکوپ وازوواگال

یکی از رایج ترین نوع سنکوپ، سنکوپ وازوواگال است که به دلیل افت ناگهانی فشار خون ایجاد می شود. زمانی که شما در حالت ایستاده قرار دارید؛ نیروی جاذبه باعث می شود که خون در قسمت پایینی بدن باقی بماند و همین امر موجب می شود خون در پاها جمع شود و منجر به افت سریع فشار خون شود. یکی از اصلی ترین علل سنکوپ در جوانان و نوجوانان به این نوع سنکوپ باز می گردد.

سنکوپ وضعیتی

این نوع سنکوپ بیشتر به دلیل شوک های هیجانی و کم آبی در بدن رخ می دهد و از عوامل ایجاد کننده این نوع سنکوپ می توان به:

  • تشنگی و قرار گرفتن در گرما و کم آب شدن بدن
  • استرس و اضطراب شدید
  • گرسنگی و ضعف
  • ترس و وحشت
  • مصرف الکل و مواد مخدر

همچنین این نوع سنکوپ را به عنوان سنکوپ وازوواگان نیز می شناسند و ممکن برای هر شخصی اتفاق بیفتد. متاسفانه مسومیت ناشی از الکل  یکی از شایع ترین علل سنکوپ وضعی که به سنکوپ مشروب نیز معروف است. مصرف بیش از حد الکل و الکل های دست ساز و غیراستاندار از جمله دلایلی هستند که موجب ابتلا فرد به سنکوپ وضعی می شود.

سنکوپ عصبی

سنکوپ ناشی از اختلالات قلبی

به طور کلی ناراحتی قلبی می تواند منجر به سنکوپ و بیهوشی موقت شود زیرا در پی یک اختلال قلبی خون کافی به مغز و دیگر اجزای بدن نمی رسد و فرد در پی این اتفاق به سنکوپ دچار می شود. از جمله مواردی که سبب بروز سنکوپ در بیمار می شود شامل:

  • ضربان خیلی سریع یا خیلی آهسته قلب
  • تنگی دریچه های قلب و دریچه ریوی
  • بالا بودن فشار خون ناشی از شریان ها
  • بیماری بزرگ شدن قلب یا کاردیومیوپاتی

سنکوپ عصبی

این نوع سنکوپ به عنوان یک تهدید جدی برای بیماران بشمار می آید زیرا علت آن به دلیل بیماری هایی همچون سکته مغزی و بیماری های مغزی همچون میگرن می باشد و درمان قطعی این نوع سنکوپ تنها درمان محرک های مغزی است. جراح مغز و اعصاب ابتدا از روش های درمانی کم تهاجمی و غیرجراحی برای درمان چنین اختلالاتی استفاده می کند در صورت موثر نبودن این روش ها از روش های جراحی مغز استفاده می شود.

سنکوپ با چه علائمی همراه است؟

سنکوپ در بیشتر مواقع عارضه خطرناکی نیست اما فردی که دچار غش یا سنکوپ شده است باید تحت ارزیابی ها و بررسی های مختلفی قرار بگیرد زیرا در برخی مواقع علت مهمی در بروز سنکوپ دخیل است که تشخیص به موقع باعث حفظ سلامت فرد می شود. جهت تشخیص به موقع سنکوپ ابتدا باید به علائم و نشانه های عارضه سنکوپ آشنا شوید.

اصولا قبل از سنکوپ و غش کردن فرد به علائمی همچون موارد زیر دچار شود:

  • احساس سرگیجه و سردرد
  • افتادن ناگهانی و بدون علت
  • احساس خواب آلودگی و کسلی
  • بی ثباتی در ایستادن
  • تاری دید و سیاهی رفتن چشم ها
  • کبودی چهره
  • تپش قلب نامنظم

در صورتی که قبل از سنکوپ به چنین علائمی دچار شدید پیشنهاد می شود؛ اگر در حالت ایستاده قرار دارید بنشینید و یا دراز بکشید و حالا با بالا آوردن پاهای خود می توان از بیهوش شدن و غش کردن ناگهانی پیشگیری کنید.

اگر غش کردید هر چه سریعتر باید به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. متخصص مغز و اعصاب با بررسی سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی بیماری و پرسیدن برخی سوالات در مورد علائم و نشانه های بیهوشی تا حدودی به درمان قطعی سنکوپ پی می برد. همچنین در مورادی که مشکل سنکوپ به دلیل مشکلات و بیماری های جدی باشد در این صورت ممکن است دکتر مغز و اعصاب جهت بررسی دقیق تر علت بیهوشی شما، چندین آزمایش را برای شما در نظر بگیرد.

همچنین در مواردی ممکن است پزشک متخصص از تست تیلت که به تست سنکوپ معروف است برای توجیه علت غش کردن و سنکوپ استفاده کند. به کمک این تست پزشک می تواند متوجه شود علت بیماری مربوط به سنکوپ چیست و بر این اساس درمان قطعی سنکوپ را تعیین کند.

درمان قطعی سنکوپ

بیشتر در مورد تخصص دکتر علیرضا شیخی بدانید:

جراح مغز و اعصاب

درمان قطعی سنکوپ

درمان قطعی سنکوپ بستگی به علت آن دارد. بیماری که حتی یکبار به سنکوپ دچار شده است باید تا مدتی از انجام فعالیت های خطرناک همچون رانندگی کردن در طولانی مدت، انجام ورزش های سنگین و تمرینات ورزشی امتناع کند. درمان اولیه سنکوپ، انجام کارهایی ساده و معمولی همچون خواباندن بیمار و بالا آوردن پاهای بیمار است که این کارها به منظور بازگرداندن هوشیاری بیمار انجام می شود. در صورتی که علت عارضه سنکوپ به دلیل اختلالاتی همچون کم آبی و پایین بودن فشار خون باشد نیازی به اقدامات درمانی خاصی نیست اما در مورادی که علت غش و سنکوپ بیمار به دلایل اختلالات قلبی باشد درمان قطعی سنکوپ با روش هایی همچون مصرف منظم و به موقع داروهای مربوط به بیماری قلبی و جراحی دریچه قلب صورت می گیرد.

و درصورتی که علت سنکوپ یا غش کردن فرد به دلیل بیماری مغزی همچون سکته مغزی باشد در این صورت متخصص یا جراح مغز و اعصاب با تجویز دارو، جراحی مغز، جراحی کویلینگ و جراحی گیره بستن ( درمان آنوریسم مغزی ) به درمان قطعی سنکوپ می پردازد.

جدیدترین مقالات:

جراح ستون فقرات

اما پیشگیری از بروز سنکوپ به عنوان بهترین روش درمان قطعی سنکوپ در نظر گرفته می شود که با انجام چنین کارهای می توانید از بروز سنکوپ پیشگیری کنید:

  • مصرف داروهای فشار خون
  • کنترل مداوم و مرتب فشار خون و قند خون
  • امتناع از مصرف الکل و مواد مخدر
  • درمان اختلالات و بیماری های مغزی
  • ترک کردن سیگار
  • دوری از محیط های بسیار گرم
  • دوری از بی تحرکی و انجام تمرینات ورزشی منظم