دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
علل سنکوپ در جوانانعمومی

علل سنکوپ در جوانان

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۲۷ بهمن ۱۳۹۸

از دست دادن موقتی و ناگهانی هوشیاری را سنکوپ یا غش می گویند. سنکوپ ممکن است در هر سن و در هر جنسیتی رخ دهد اما وقوع آن در یک فرد جوان آن هم به یکباره کمی نگران کننده است. پایین بودن فشار خون، بیماری قلبی و شوک های هیجانی از جمله مهم ترین علل سنکوپ در جوانان هستند.

متاسفانه از آنجایی که مصرف الکل و مواد مخدر در میان جوانان بسیار رواج پیدا کرده است؛ از این رو یکی از اصلی ترین علت های سنکوپ در جوانان، بعد از بیماری های قلبی مصرف و استعمال این مواد می باشد. این نوع سنکوپ همان طور که از علت آن مشخص است به سنکوپ مشروب نیز معروف است و بیشتر به دلیل مسمومیت و یا مصرف بیش از حد الکل رخ می دهد.

زمانی که فردی به سنکوپ مبتلا می شود به صورت ناگهانی هوشیاری خود را از دست می دهد و ممکن است به زمین بخورد. عموما قبل از سنکوپ فرد به علائمی همچون سرگیجه، سردرد، حالت تهوع، سیاه رفتن چشم و کبودی در چهره دچار می شود اما به هر حال اکثر افراد بعد از بهوش آمدن کاملا سرحال هستند و هیچ یک علائم قبل از ابتلا به سنکوپ دچار نیستند. اما با این وجود سنکوپ از هر نوع و به هر دلیل رخ دهد باید فرد به دنبال مراقبت های پزشکی باشد.

سنکوپ در جوانان

اصلی ترین علل سنکوپ در جوانان

عارضه سنکوپ یا غش کردن زمانی رخ می دهد که خون و اکسیژن کافی به مغز نرسد؛ جوانان به دلیل قدرت بدنی بالایی که دارند کمتر از افراد مسن و پیر به سنکوپ و غش دچار می شوند اما با این وجود به دلیل سبک زندگی غلطی که در میان جوانان رواج پیدا کرده، این عارضه در میان جوانان نیز در حال ترویج است. از این رو از رایج ترین علل سنکوپ در جوانان می توان به:

  • اختلالات قلبی
  • استرس و اضطراب شدید
  • خستگی مفرط
  • گرما زدگی و کم شدن آب بدن
  • فشار های هیجانی و عصبی
  • افت مقدار قند خون
  • بیماری های عفونی
  • بیماری های گوش داخلی
  • عوارض برخی دارو
  • سکته مغزی از نوع ایسکمیک
  • سکته مغزی از نوع هموراژیک
  • مصرف الکل و استعمال مواد مخدر

علت سنکوپ در جوانان

اصولا اغلب علت هایی که برای سنکوپ در جوانان اشاره شد، جزو موارد خطرناکی نبوده و بیمار به مشکل جدی برنمی خورد. اما برخی علت ها همچون بیماری های قلبی و بیماری مغزی هستند که بروز سنکوپ در این افراد نشان دهنده زنگ خطر جدی است.

بیماری های قلبی به طور مستقیم موجب سنکوپ و غش نمی شوند؛ اما مشکلات قلبی با تاثیری که در روند خونرسانی و انتقال اکسیژن به مغز می شوند موجب سنکوپ در جوانان می شوند. از جمله اختلالات قلبی که موجب کاهش خون و اکسیژن رسانی به مغز می شود می توان به:

  • کم و زیاد شدن ضربان قلب
  • تنگی و انسداد در دریچه های قلب
  • بالا و پایین شدن فشار خون
  • حمله قلبی که موجب کمبود خونرسانی و اکسیژن می شود.

متاسفانه مصرف مشروبات الکی در میان جوانان درحال افزایش است و یکی از خطرناک ترین سنکوپ در جوانان نیز به همین دلیل باز می گردد. مصرف الکل در میان جوانان زمانی به یک مشکل جدی تبدیل شده است که فرد مصرف‌کننده این نوشیدنی تنها الکل مصرف نمی‌کند بلکه مخدرهایی چون ترامادول و متادون را همزمان با مصرف این مواد دریافت می‌کنند به همین دلیل مساله مصرف الکل و بروز سنکوپ در جوانان به یک مشکل جدی تبدیل شده است.

آیا سنکوپ در جوانان خطرناک است؟

همه ما در طول زندگی شاهد غش کردن خود و اطرافیانمان بوده ایم، کاملا طبیعی است وقتی یک موضوع غم انگیز را می شنویم یا با صحنه دلخراشی مواجه می شویم، دچار غش و بی حالی شویم. وجود چنین نشانه ای در بدن بیانگر سالم بودن مغز در بدن هیجانات است زمانی که شما یک صحنه دلخراشی را می بینید قسمتی از مغز که مربوط به ناحیه هیجانات است فعال می شود و شروع به فرستادن سیگنال هایی به نخاع می کند. در پاسخ به این پیام ها رگ های خونی گشاد می شوند تا قلب ضربانش را کمتر کند و کم شدن ضربان قلب مساوی است با غش کردن.

عموما بیشتر سنکوپ ها و غش کردن ها به دلایل غیربیماری است و در پاسخ به واکنش طبیعی بدن به هیجانات می باشد اما همان طور که اشاره شده علل سنکوپ در جوانان به عوامل مختلفی بستگی دارد و علت های مختلفی در بروز سنکوپ دخیل هستند. می توان پاسخ این سوال را اینگونه جواب داد که سنکوپ هایی که به دلایل شوک های هیجانی رخ می دهد خطرناک نیستند اما سنکوپ هایی که به دلیل بیماری قلبی و بیماری مغزی رخ می دهد جزو سنکوپ های خطرناک در نظر گرفته می شوند.

سنکوپ در جوانان زمانی خطرناک است که غش کردن به دلیل مشکل جدی همچون بیماری های مغزی و قلبی باشد. بروز سنکوپ در چنین حالت هایی، یک زنگ خطر است و به شما هشدار می دهد که واکنش غیرطبیعی در مغز و بدن شما در حال شکل گیری است.

خطرناک بودن سنکوپ در صورتی مطرح می شود که فرد در شرایط خطرناکی همچون در حال رانندگی و یا ارتفاع بلندی قرار دارد. کاملا مشخص است که در این صورت بیمار پس از غش کردن از ارتفاع به پایین پرت می شود و یا در حین رانندگی دچار حوادث رانندگی می شود.

تست سنکوپ

تست سنکوپ چیست؟

از آنجایی که بروز سنکوپ در جوانان کمی نگران کننده است از این رو دانستن علت غش یا سنکوپ بسیار اهمیت دارد. تست تیلت یا تست سنکوپ یکی از پرکاربردترین آزمون ها در توجیه علت غش کردن یا سنکوپ است. از تست تیلت به منظور تشخیص علت غش زمانی استفاده می شود که فرد به طور مکرر  و به طور ناگهانی به سنکوپ دچار شود.

کاربرد دیگر این آزمون در تشخیص سنکوپ از نوع وازوواگال یا سنکوپ ناشی از پایین بودن فشار خون و ضربان قلب است. در صورتی که متخصص مغز و اعصاب یا پزشک قلب تشخیص دهد که علت سنکوپ به این دلیل می باشد بیمار را به گرفتن تست سنکوپ ارجاع می دهد.

برای انجام این تست بیمار باید بروی صفحه ای دراز بکشد و حالا در این حالتی که قرار دارد پرستار مربوطه به کمک بندهایی بیمار را در حالت ثابت نگه می دارد. انجام این کار بدین منظور انجام می شود که صفحه ای که بیمار برروی آن دراز کشیده است بعد از 15دقیقه به حالت عمودی قرار می گیرد. حدود 45دقیقه باید بیمار به این صورت بماند در تمام این مدت تعداد ضربان قلب و فشار خون ثبت می شود. به کمک این روش پزشک می تواند واکنش قلب را در تغییر موقعیت تشخیص دهد.

تست سنکوپ یا تست تیلت، از آنجایی که از هیچ گونه تهاجمی برخوردار نیست از این رو جزو تست های بی خطر است اما در برخی موارد ممکن است فرد پس انجام تست به عوارضی همچون:

  • حالت تهوع و استفراغ
  • پایین آمدن فشار خون
  • پایین آمدن تعداد ضربان قلب

دچار شود. عموما اینگونه عوارض موقتی هستند و پس از چندین روز به بهبودی می رسند. بهتر است جهت دستیابی به نتیجه درست بیمار به مدت 4الی 6ساعت ناشتا باشد و مصرف داروهای فشار خون و قلب را به مدت 24ساعت قطع کند.

تست سنکوپ

بیشتر در مورد تخصص دکتر علیرضا شیخی بدانید:

جراح مغز و اعصاب

درمان سنکوپ در جوانان

هر فردی که به سنکوپ دچار می شود باید برای بررسی بهتر و دانستن علت سنکوپ، هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کند. درمان سنکوپ بستگی به علت آن دارد در صورتی که دلیل سنکوپ خود را به دلایل مغزی می دانید بهتر است به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید و در صورتی که در کنار علائم سنکوپ به اختلالات قلبی دچار هستند میتواند برای درمان اختلال مورد نظر از متخصص قلب کمک بگیرد. پزشک عمومی در این باره کمک زیادی به شما می کند که از کدام متخصص کمک بگیرد.

در هنگام مراجعه به پزشک متخصص تمامی علائم و سوابق پزشکی خود را بیان کنید. پزشک برای تشخیص بیماری، سوال هایی همچون، جزئیات سنکوپ هر چند وقت یک بار این اتفاق می‌افتد، بیمار قبل از غش کردن به چه فعالیتی مشغول بوده است و احساس‌ها یا علائم دیگر او قبل از سنکوپ چه بوده است. اطلاعاتی هستند که برای پزشک جهت تشخیص علت ابتلا به این بیماری مفید واقع می‌شوند.

روش های درمان سنکوپ بستگی به عواملی همچون:

  • سن و سلامت عمومی بیمار
  • سوابق پزشکی بیمار
  • علت ابتلا به این سنکوپ
  • تعداد دفعات و شدت سنکوپ
  • قدرت بدنی بیمار در واکنش به دارو ها و عوارض داروها

درمان سنکوپ

جدیدترین مقالات:

جراح ستون فقرات

پس بسته به عوامل از جمله روش های درمان سنکوپ میتوان به:

اصلاح شیوه زندگی یکی از اصلی ترین راه های درمان سنکوپ در جوانان است. همان طور که اشاره شد بالا بودن فشار خون یکی از اصلی ترین دلایل سنکوپ و غش کردن است به همین منظور پزشک از بیمار می خواهد که مصرف غذاهای چرب و شور را به حداقل برساند. پزشک در کنار در رعایت رژیم غذایی، از برخی داروهای کاهنده فشار نیز استفاده می کند.

از روش جراحی برای درمان سنکوپ زمانی استفاده می شود که علت سنکوپ یا غش، بیماری های مغزی همچون سکته مغزی شدید و خونریزی مغزی باشد و در غیر این صورت، پزشک تنها از انواع داروها برای پیشگیری از ابتلا به سنکوپ استفاده می کند.