دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
علائم تشنج چیست و انواع تشنج کدامند؟بیماری های مغزی

علائم تشنج چیست و انواع تشنج کدامند؟

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۹

علائم تشنج چگونه آغاز می شود؟

اصولا علائم تشنج شدید با از دست دادن کنترل بدن و لرزش شدید همراه میباشد. با این حال، تشنج‌های خفیف هم امکان بر دلالت وجود مشکلی حاد در بدن باشند، بنا براین باید آن را جدی گرفته و تشخیص آن‌ها از ضرورت بالایی برخوردار است.

علائم تشنج چیست و در چه حالتی اتفاق می‌افتد؟

علائم تشنج شدید شامل دگرگونی در فعالیت الکتریکی مغز. این دگرگونی امکان دارد موجب واکنش‌های قابل توجه و هیجانی شود و یا هیچ علائمی را نشان ندهد.

 تشنج‌های شدید از آنجا که می‌تواند باعث بروز برخی از آسیب دیدگی جدی در بدن شخص شود یا علامت هشداری مبنی بر وجود مشکلی جدی در بدن باشد، به  نمائید.همین جهت ضرورت دارد که در صورت رخ دادن این اتفاق حتما جهت بازبینی دقیق‌تر به پزشک خود مراجعه کنید

درمان تشنج

 علل اصلی بروز تشنج- ضربه و آسیب به مغز از علل بروز تشنج می باشد.
-ایجاد تومور مغزی هم میتواند یکی از دلایل علل بروز تشنج باشد.
-بیماری صرع‌ نیز می تواند باعث دلیل بروز تشنج باشد.
- دگرگونی در سوخت و ساز و متابولسیم بدن که باعث مشکلات کلیوی و کبدی می شود نیز از علل بروز تشنج است.
- وجود عفونت در بدن (مثل عفونت مغز) نیز یکی دیگراز علل بروز تشنج می باشد
- مصرف مواد مخدر و الکل نیز یک از عوامل موثر در ایجاد بیماری تشنج است.
- وجود بیماری مادرزادی از قبیل سندرم داون نیز یکی دیگر از علل بروز تشنج است.
- بیماری آلزایمر و سکته نیز در ایجاد بروز تشنج نقش مهمی دارند.


انواع تشنج و علت بروز آنها

1-علائم تشنج Pnes-( غیر صرعی )

علت این نوع تشنج‌ها بیشتر بر اثرصدمه دیدن یا ضربه به سر یا وجود بیماری رخ میدهد. در صورتی که بموقع این بیماری تشخیص و درمان شود، تشنج نیز از بین می‌رود و علائم آن نیز متوقف خواهد شد.

2-علائم تشنج Partial-(تشنج‌های محدود - جزئی)

علت بروز این نوع تشنج‌ها بیشتر درافرادی که دارای سابقه بیماری صرع بوده رخ میدهد، در این صورت بیمار به طور مداوم دچار تشنج خواهد شد. این مورد از تشنج‌ها تنها در یک سمت نیم کره مغز اتفاق می‌افتند، و دراینصورت تنها یک سمت بدن را درگیر می‌کند.
این نوع از تشنج‌های جزئی با نام‌های لوب گیجگاهی و جکسونین و تشنج فوکال، نیز معروف و شناخته می‌شوند

3-علائم تشنج Generalize -(تشنج‌های گسترده)

علائم این تشنج در هر دو طرف نیم کره مغز اتفاق می‌افتد و به همین دلیل دو طرف بدن را تحت شعاع خود قرار می‌دهد. تشنج‌های گسترده شامل :
-تشنج گسترده صرح بزرگ(grand mal)

تشنج‌های صرع بزرگ تونیک کلونیک بوده که اصولا در بیماران مبتلا به بیماری صرع رخ می‌دهند.

-علائم تشنج گسترده صرح کوچک (Petit mal)

تشنج‌های صرع کوچک نوع دیگری از تشنج‌های گسترده بوده که به تشنج‌های پنهان نیز شناخته می‌شوند. این نوع از تشنج‌ها نشانه فیزیکی کمی داشته و ممکن است برای چند لحظه و یا چند ثانیه طول بکشد.
یکی از علل عمده در بروز ایجاد این تشنج این است که به دلیل مخفی بودن علائم این نوع تشنج، امکان دارد که اطرافیان بیمار به موقع نتوانند در صورت بروز تشنج به فرد مورد حمله قرار گرفته کمک رسانی نمایند.
نشان ها و علائم این دونوع تشنج صرع ممکن است شامل موارد زیر باشند:
-سردرگمی موقت
-خیره شدن
-تکان غیرقابل کنترل دست و پاها
-فقدان آگاهی یا هوشیاری
-علائم شناختی یا احساسی مانند ترس، اضطراب و یا آشنایی.

تشنج در زنان

علائم بروز تشنج چیست؟

تشنج در فرد بیمار امکان دارد که بیمار بصورت همزمان هر دو نوع تشنج‌های جزئی و گسترده را در یک لحظه تجربه کند و یا اینکه یکی به دنبال دیگری رخ دهد. بروز تشنج امکان دارد از 30 ثانیه تا حدود 15 دقیقه به طول بینجامد.

علائم شروع تشنج :

- احساس ترس یا اضطراب ناگهانی
- احساس ناراحتی و درد در ناحیه معده
- سر گیجه و سردرد
- تاری در دید چشم
- لرزش بازو‌ها و پا‌ها و احساس ناخوشایند خالی شدن بدن

علائمی که خبر از شروع حمله بروز تشنج می‌دهند؛ عبارتند از:

- کاهش سطح هوشیاری و آگاهی
- اسپاسم غیر قابل کنترل ماهیچه‌ها
- بیرون زدن آب از دهان به شکل کف
- افتادن بی دلیل
-تغییر طعم و مزه عجیب در دهان
-به هم چسبیدن شدید دندان‌ها
-گاز گرفتن زبان
- حرکت تند و ناگهانی چشم‌ها
- ایجاد صدا‌های غیر طبیعی
- از دست دادن کنترل مثانه
- تغییر ناگهانی در خلق و خو

تشنج در جوان

علل سبب بروز تشنج ؟

هر مشکلی که بر بدن تاثیر ‌گذارد ، امکان دارد منجر به آسیب مغزی شود ایجاد تنشج‌ها اصولا از وجود مشکلات جدی و متعددی در بدن ناشی می شوند که به خودی خود می‌تواند علت بروز تشنج باشد . تعدادی از این عوامل عبارتند از:
- ترک ناگهانی مصرف الکل
- گزیدگی توسط خزندگان و حشرات
- عفونت‌های مغزی مانند مننژیت
- آسیب‌های مغزی در بخشی از مغز در هنگام تولد
- خفگی
-استفاده بی رویه و نادرست و خود سرانه دارو
- ترک ناگهانی و بدون هماهنگی پزشک از مصرف یک دارو
- عدم تعادل در الکترولیت بدن
- شوک الکتریکی
-بیماری صرع
- فشار خون بسیار بالا
-تب شدید
- ترومای سر
- اختلال در عملکرد کلیه یا کبد
- کاهش شدید قند خون
- سکته

تشنج در بزرگسالان 

بیماری تشنج امکان دارد بصورت ارثی باشد. در صورتی که فرد خودش و یا یکی از اعضای خانواده اش سابقه تشنج داشته باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه نماید. در مواقعی، تشنج‌ها به ویژه در خردسالان و کودکان، امکان دار بر اثر عوامل نا شناخته بروز دهد.

آسیب های ناشی از بروز تشنج

-علائم ناشی تشنج خانم ها در زمان بارداری:

عموماً بروزتشنج در دوران بارداری خانم ها برای کودک و برای مادر خطرناک بوده و استفاده از برخی داروهای ضد صرع، خطرناک بوده و باعث نقص های مادرزادی می شود. در این صورت اگرخانمی بیماری صرع دارید و میخواهد مادر شود در اینصورت حتما قبل از بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

-بروز مسائل عاطفی:

معمولاً افرادی که دارای بیماری تشنج هستند اصولاً از مشکلات سلامتی روانی و عاطفی مانند افسردگی - اضطراب رنج میبرند.

علائم تشنج چگونه تشخیص داده می شود؟

با مراجعه بیمار به پزشک ،پزشک با بررسی سوابق گذشته بیمار به جستجوی دلایل و عواملی بر می‌آید که توانسته دلیل بروز نشانه‌های علائم تشنج باشند. به عنوان مثال، اختلال در خواب ، استرس‌های شدید و سر درد‌های میگرنی از جمله عواملی هستند که باعث تشنج می شوند.

به همین منظور پزشک برای بررسی شرایط دقیق بیمار، امکان دارد از تست ها و آزمایش های تشخیصی تعیین شده ای استفاده نماید و در نهایت بعداز از ارزیابی نتایج آزمایش و تست های انجام شروع به درمان و مداوای بیمار نماید.

علت تشنج چیست و چگونه اتفاق می‌افتد؟

انجام تست‌های آزمایشگاهی مخصوص، عواملی را که ممکن است منجر به فعالیت‌های تشنج شوند، شناسایی می‌کند و مشخص می‌شود که حمله‌ای تشنج از چه مشکلی ناشی می‌شوند. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر شوند:
• تست‌هایی نظیر آزمایش خون برای بررسی عدم تعادل الکترولیتی
• بررسی مایع مغزی-نخاعی (Spinal Tap) برای تشخیص عفونت‌های مغزی
• سم شناسی برای بررسی دارو‌ها و سموم احتمالی موجود در بدن

بررسی امواج مغزی در زمان تشنج می‌تواند به تشخیص پزشک در گونه تشنج کمک کند.
همچنین اسکن‌های تصویری نظیر ام آر آی نیز با فراهم آوردن تصویری از امواج مغزی به پزشک کمک می‌کنند تا موارد غیر طبیعی، مسدود بودن احتمالی یکی از عروق خونی در مغز یا وجود تومور را که می‌توانند سبب بروز تشنج شوند، تشخیص دهد.

صدمات تشنج

تشنج چگونه درمان می‌شود؟

درمان تشنج می‌تواندبه علت بروز آن بستگی داشته باشد. با درمان علت تشنج، شما ممکن است قادر به جلوگیری از بروز آن باشید. درمان‌های احتمالی تشنج عبارتند از:
- درمان دارویی
- تحریک عصبی
-تحریک عمقی مغز:
- جراحی به منظور اصلاح موارد غیر طبیعی موجود در مغز
- رژیم غذایی خاص موسوم به رژیم کتوژنیک (ketogenic)