دکتر علیرضا شیخی | جراح مغز و اعصاب
مهمترین دلایل و علت بوجود آمدن تومور مغزیبیماری های مغزی

مهمترین دلایل و علت بوجود آمدن تومور مغزی

دکتر علیرضا شیخی
نویسنده: دکتر علیرضا شیخی
انتشار : ۲۴ خرداد ۱۳۹۹

تومور مغزی:

تومورها، توده های غیرطبیعی هستند که از طریق تقسیم سلولی کنترل نشده ایجاد می شوند. تومورها را بر حسب ماهیت و ویژگی تهاجمی بودنشان به دو نوع تومورمغزی خوش خیم و بدخیم تقسیم می کنند که اغلب این تومورها داخل جمجمه و بخش کانال مرکزی را در می گیرند. تومورهای خوش خیم دارای سلول های سرطانی نیستند و به ندرت به بخش های دیگر مغز و اجزای بدن انتشار می یابند از این رو اینگونه تومورها را می توان به کمک انواع جراحی تومور مغزی و جراحی مغز با لیزر نابود کرد.
اما تومورهای مغزی بدخیم به دلیل ماهیت تهاجمی و منتشرشونده ای که دارند به عنوان یکی از خطرناکترین بیماریهای مغز تهدید کننده زندگی به شمار می روند؛ البته نه همه تومورهای بدخیم. زیرا میزان تهدیدکنندگی هر توموری بستگی به عوامل زیادی دارد که از مهم ترین عوامل آن می توان نوع تومور، محل و اندازه تومور و نحوه گسترش تومور اشاره کرد.
اما موضوع بسیار مهمی که در درمان تومور مغزی بسیار اهمیت دارد تشخیص به موقع تومور مغزی است، تشخیص اولیه تومور توسط خود بیمار و با علائمی که در فرد ایجاد می شود، صورت می گیرد. زیرا تومورها با فشاری که بر بافت مغز و جمجمه وارد می کنند سبب بروز علائمی در فرد می شود که برخی از علائم مشخصه اصلی تومور بوده و تاثیرات مخربی را بر عملکرد بدن دارد. به همین منظور آگاهی کامل نسبت به علائم تومور در هنگام مراجعه به جراح مغز و اعصاب بسیار اهمیت دارد.

سردرهای تومور مغزی

تشنج یا انقباضات شدید در ماهیچه ها

با آنکه نمی توان به طور دقیق علائم تومور مغزی را بیان کرد و علائم تومور در هر فردی بسته به شرایط بدنی و نوع تومور متفاوت است اما وجود برخی علائم در تمامی انواع تومورهای بدخیم و خوش خیم دیده می شود. تشنج های غیر منتظره و بدون دلیل یکی از این دلایل است که فرد در هنگام مواجه با آن به انقباضات شدیدی در ماهیچه ها و اندام ها بدن دچار می شود.
تشنج زمانی رخ می دهد که یک اختلال در فعالیت الکتریکی مغز ایجاد شود از این رو تنها بیماری صرع و بیمارهای مغزی سبب بروز تشنج نمی شود بلکه عوامل زیادی در بروز این اختلال تاثیرگذار است که وجود تومور در مغزی یکی از علت های بروز تشنج در فرد می باشد.
یکی از مهم ترین مشخصات تشنج در افراد مبتلا به تومور، ظهور تشنج های غیر معمول و بدون دلیل خاصی است که این حملات، به دلیل تحت فشار قرار گرفتن اجزای مغز به خاطر وجود تومور، است و در مواردی نیز ممکن است این حملات ادامه دار باشد و بیمار در طول هفته چندین بار به حملات تشنجی دچار شود.

حملات تشنجی حاصل از تومور با علائمی همچون:

1-کم شدن سطح هوشیاری و از دست دادن توانایی شناخت زمان و مکان و بیهوشی موقت
2-عدم پاسخ گویی به سوالات و صبحت های اطرافیان
3-ابتلا به خیرگی و چرخیدن چشم به یک سمت در هنگام بروز حملات تشنجی
4-دفع ناخواسته ادرار و یا در برخی مواقع ممکن است کف نیز از دهان فرد خارج شود

سردردهای تشدید شونده

سردرد اختلال شایعی است که اغلب انسان ها در طول زندگی خود برای یکبار هم شده آن را تجربه کرده اند. سردرد همچنین به عنوان یکی از مهم ترین علائم بیماری های مغزی محسوب می شود به همین جهت در برخی مواقع به قدری شدید می شود که فرد گمان می کند به یک بیماری سختی همچون تومور مبتلا شده است.
اما چیزی که تمامی متخصصین و جراح مغز و اعصاب به آن آگاه هستند و به تمامی مراجعین خود نیز می گویند این است که سردرهای حاصل از تومور مغزی به صورت ناگهانی بروز نمی کند و به تدریج و طی روزها و حتی ماها این نوع سردردها ظاهر می شوند و با گذشت زمان بر شدت آن افزوده میشود زیرا با گذشت زمان تومورها رشد کرده و فشار بیشتری را بر بافت و رگ های تغذیه کننده مغز و اعصاب وارد می کنند.

سردرد مغزی

از مهم ترین ویژگی سردردهای تومور مغزی می توان به:

سردردهایی که بیمار برای اولین بار در طول زندگی آن را تجربه کرده
سردردهایی که صبحگاهی هستند و صبح ها پس از بیدار شدن از خواب ظاهر می شوند
سردردهایی که با هیچ داروی مسکن و آرامبخشی تسکین نمی یابد.
سردردهایی که با حالت تهوع و استفراغ شدید همراه است
سردردهایی که در هنگام خم شدن و سرفه شدیدتر می شود

ناتوانی در انجام امور ساده و بی حسی و ضعف در اندام ها

اصولا اغلب ما زمانی که به یک بیماری ساده ای همچون سرما خوردگی دچار می شویم چنین علائمی در بدن ظاهر می شود که به دلیل ضعفی که در اندام های خود احساس می کنیم نمی توانیم به درستی کارهایی روزمره خود را انجام دهیم. اما با بهبودی بیماری چنین علائمی نیز از بین می رود اما در برخی بیماری های مغزی سخت همچون تومورمغزی، نه تنها این علائم طولانی مدت است بلکه فرد حتی قادر نیست کارهای ساده خود را انجام دهد.
این طبیعی است که در برخی مواقع به دلیل فشار کاری میلی به انجام کارهای روزمره خود نداشته باشیم اما اینکه در یک زمان طولانی و بی دلیل، بی حسی شدیدی را در اندام های خود احساس کنیم و نتوانیم به درستی فعالیت های روزمره خود را انجام دهیم؛ غیر طبیعی است و باید هر چه سریعتر علت بی حسی و ناتوانی در انجام امور را پیدا کنیم.
تومورهای مغزی با فشاری که بر بافت و اجزای مغز وارد می کنند نه تنها سبب بروز اختلالات مغزی و علائم مغزی می شوند بلکه بسیاری از عملکرد های بدن را نیز تحت تاثیر قرار می دهند از این رو ممکن است فرد در انجام کارهای روزمره خود دچار اختلال شود.
ضعف و ناتوانی در انجام کارهای روزانه مشکلی است که بسیاری از افراد مبتلا به تومور با آن دست و پنجه نرم می کنند و تنها راه درمان آن جراحی تومور مغزی و نابود کردن تومور است.
ضعف ها و بی حسی های حاصل از تومورمغزی با استراحت از بین نمی رود و فرد در تمام مدت احساس خستگی و بی حالی دارد درصورتی که چنین علائمی نشان دهنده تومور مغزی نباشد یک مشکل بزرگ جدی است که باید خیلی سریع به پزشک مراجعه کرد.

اختلال در حافظه و تغییر خلق و خو

عارضه تومور مغزی نه تنها به بخش های حرکتی و بینایی و عملکردی بدن تاثیر می گذارد بلکه تاثیرات بسیار مخربی بر فکر و تفکر فرد می گذارد که همین عامل سبب شده فرد مبتلا به تومور به اختلالات شدید در حافظه و تفکر مبتلا شود به گونه ای که قادر نباشد به درستی به تفکر بپردازد و به اختلالات شدید در یادگیری دچار شود.
تومور مغزی با فشاری که بر اجزای مغز وارد می کند سبب می شود بافت مغز تخریب شود و همین تخریب شدن سبب کاهش یادگیری و کم شدن حافظه بیمار می شود به گونه ای که فرد دیگر قادر نیست همچون گذشته به یادگیری بپردازد و حتی در یادآوری خاطرات نیز دچار اختلال است.
همچنین افراد مبتلا به تومورهای مغزی به دلیل بیماریشان ممکن است به اختلالات شخصیتی دچار شوند به گونه ای که به طور کلی شخصیت بیمار تغییر می کند. گوشه گیر بودن، درونگرایی شدید، حساس بودن به رفتار و حرفهای دیگران، بداخلاق بودن و عصبی بودن... از جمله علائمی هستند که اگر علت مشخصی نداشته باشد می تواند از علت های تومور مغزی باشد.
بیشتر در مورد تخصص دکتر علیرضا شیخی بدانید:

اختلال در بینایی

اختلالات بینایی در افراد مبتلا به تومور مغزی عموما با دوبینی آغاز می شود به این معنی که فرد زمانی که چشمش را باز می کند یک تصویر واضح از هر چیزی را نمی بیند و دلیل چنین اختلالی به دلیل ناهماهنگی مغز با بخش های مختلف دستگاه بینایی است.
افزایش فشار درون جمجمه در ابتدا سبب آسیب دیدن عضلات کنترل کننده چشم و دو بینی می شود اما با گذشت زمان و وارد شدن فشار بیش از حد به عضلات کنترل کننده چشم، فرد به علائم شدیدتری همچون کاهش پیشرونده دید محیطی، دید مواج و کورنگی در فرد می شود که علت بروز چنین علائمی به دلیل قطع عصب های بینایی است.

سردرد باعث اختلال در بینایی

همچنین فرد مبتلا به تومور به همراه دو بینانی ممکن است به اختلالات دیگری همچون :

افتادگی و پژمردگی چشم ها
احساس ضعف شدید در چشم ها
درد شدید در اطراف چشم که به ناحیه شقیقه ها و ابروها زده می شود
لوچی و چپ شدن
لازم است در انتهای مقاله به این نکته اشاره کرد که این علائم بخشی از نشانه های ابتلا به تومور مغزی است و نمی توان گفت همه افراد مبتلا به تومور به چنین علائمی دچار می شوند زیرا علائم تومور مغزی به عوامل مختلفی همچون:
نوع تومور مغزی
محل قرار گیری تومور در مغز
سن بیمار و ویژگی بدنی
هر فردی متفاوت است. شاید فرد سال ها به تومور مغزی مبتلا باشد اما به هیچ یک از علائم مبتلا نشود اما در فرد دیگر از همان ابتدای بیماری به تمامی علائم دچار شود. در میان علائم اشاره شده سردرد و تشنج دو نمونه از شایع ترین علائم تومور مغزی محسوب می شودن که حدود 50درصد افراد مبتلا به تومور به سردرد دچار هستند. دومین علامت تومور که بعد از سردرد بسیار شایع است تشنج است از این رو می توان گفت خوشبختانه تومور مغزی با علائمی همراه است و همین عامل سبب می شود که عارضه تومور به موقع تشخیص داده شود.